ثامن الائمه یا ثامن الحجج، از آن جا که در زمان امام موسی کاظم علیه السلام انحرافی در مسیر تشیّع صورت گرفت و گروهی برادر بزرگتر آن امام، یعنی اسماعیل پسر امام صادق علیه السلام را امام هفتم می خواندند، پس از آغاز امامت امام رضا علیه السلام در سال 183 هجری قمری پیروان ایشان تأکید فراوانی بر لقب «ثامن» یا هشتم داشتند، تا اشتباه دیگر تکرار نشود.
همسر حضرت رضا علیه السلام زندگی داخلی آن حضرت را این گونه توصیف کرده است: سادگی طبع، عبادت دور از ریا و زندگی به دور از تجمّل متداول زمان زندگی امام را تشکیل می داد.
(عیون اخبار الرضا، ج1، ص 178)
بحث در مورد کلاه شرعی
کلاه شرعی یا تصرف در قانون ثابت شرعی به منظور برگرداندن آن قانونی دیگر با عملی ظاهرا درست ولی باطنا نادرست می باشد . * مثلا در مساله ربا ، بعضی مقدار پول اضافی را که می خواهند از بدهکار بگیرند در برابرش یک قوطی کبریت یا یک شاخه نبات و ... به وی می دهند و آن را به قیمتی به وی می خواهند بدهند که در عرف قابل توجیه نمی باشد و با این کار , عمل خود را از ربا به خرید تغییر نام می دهند .
این نوع کلاه شرعی مربوط به ربا به هیچ وجه جایز نیست .
پیلمبر اکرم صلی الله علیه و آله به امیر المومنین علیه السلام فرمودند :
ای علی ! این مردم پس از من نسبت به ثروتشان مورد آزمایش قرار می گیرند .
1- دیندار بودن را منتی بر خدا قرار می دهند و با این حال انتظار رحمتش را دارند .
2- از قدرت و خشم الهی خود را در امان می بینند .
3- حرام را با شبهات دروغین و هوسهای غافلانه حلال می شمارند .
4- شراب را به نام نبیذ
5- رشوه را به نام هدیه
6- و ربا را به نام معامله حلال می دانند .**
* دکتر صبحی محمصاتی ، فلسفه قانون گذاری در اسلام ، ترجمه اسماعیل گلستانی ( تهران ، 1385 ) ص 208-218
** نهج البلاغه ، خطبه 156